Ontsnapt aan het bloedbad

Levertijd: Enkele werkdagen

Ontsnapt aan het bloedbad: Hendrik van Bra’s verhaal over de ‘Waalse Furie’ van 1572 in Dokkum


Auteur: G.I.W. Dragt, mei. 2015
Digitaal € 2,50 (als pdf-bestand)


Het vredige stadje Dokkum was in 1572 het toneel van een uiterst gewelddadig schouwspel, waarbij honderden inwoners meedogenloos afgeslacht werden. Het was het begin van de Tachtigjarige Oorlog en Dokkum, toen nog een zeehaven, was van groot strategisch belang. Nu eens werd het ingenomen door de soldaten van de in Spanje zetelende koning Philips II, dan weer door de aanhangers van de uit Duitsland afkomstige prins Willem van Oranje. Dezen noemden zichzelf Geuzen of Watergeuzen, maar Philips betitelde hen als piraten en rebellen. Meestentijds voerden ze kleine oorlogen, of - in het Spaans - guerrilla’s. De zogenaamde Waalse Furie in Dokkum was een voorbeeld van zo’n guerrilla, die ook kenmerken van een burgeroorlog had.

Eind augustus was er door Caspar de Robles, stadhouder van de koning in Friesland, een bezetting in Dokkum geplaatst. Aan het hoofd stond een koningsgezinde Friese edelman. Enige dagen later al werd die bezetting met knuppels, hooivorken en enkele geweren verjaagd door een menigte plattelanders uit de omgeving, onder leiding van een lokale prinsgezinde edelman en een dertigtal soldaten. Dokkumer burgers hielpen ijverig mee en 15 soldaten van de bezetting werden gestenigd, doodgeknuppeld of neergeschoten. Een deel van de roomse burgers vluchtte naar Leeuwarden, anderen bleven en kregen huisarrest. Vanuit hun huis konden ze zien hoe in misgewaden ronddansende protestanten de spot dreven met alles wat rooms-katholiek was.

Vier dagen later waren de rollen geheel omgedraaid. De Robles zond soldaten vanuit Leeuwarden en Groningen en hoewel minder in getal, konden ze de slecht bewapende meute boeren en burgers makkelijk de baas.
Wat volgde was een slachting van vooral protestanten die de straten rood kleurde van het bloed. Later gingen de Frans- en Duitstalige huursoldaten over tot plundering en werd een deel van de stad in brand gestoken.
De Dokkumer arts Hendrik van Bra schreef: Ik huiver nog bij de herinnering aan alles wat ik gezien heb. Zijn ooggetuigenverslag staat centraal in dit boek en wordt vergeleken met wat anderen uit het Spaanse kamp erover schreven. Ongelofelijk genoeg zijn er ook nog schetstekeningen van de gebeurtenis zelf, die waarschijnlijk gemaakt werden in opdracht van De Robles.

www.historia-doccumensis.nl
www.museumdokkum.nl

0 sterren op basis van 0 beoordelingen